คำศัพท์ดาราศาสตร์2

ดาวประกายพรึก
ดาวศุกร์ที่ปรากฏในช่วงเช้ามืดทางทิศตะวันออก

ดาวประจำเมือง
ดาวศุกร์ที่ปรากฏในช่วงหัวค่ำทางทิศตะวันตก

ดาวมฤตยู
ดาวยูเรนัส

ดาวยม
ดาวพลูโต

ดาวยักษ์แดง red-giant
ดาวฤกษ์ที่มีขนาดประมาณ 10-1,000 เท่าของ และมีอุณหภูมิพื้นผิวประมาณ 2,000-4,000 เคลวิน ดาวยักษ์แดงเป็นดาวที่อยู่ในช่วงท้าย ๆ ของช่วงอายุของดาวฤกษ์ เกิดขึ้นเมื่อไฮโดรเจนที่แกนกลางเริ่มหมดไป การเผาไหม้จึงต้องเกิดขึ้นที่บริเวณรอบ ๆ แกนหรือใกล้ผิวดาวขึ้นมา ผิวนอกของดาวจึงมีการขยายตัวอย่างรวดเร็ว

 ดาวหาง - comet
ในระบบสุริยะ มีส่วนที่ระเหิดเป็นไอ เมื่อเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ทำให้เกิดชั้นฝุ่นและก๊าซที่ฝ้ามัวล้อมรอบและทอดเหยียดออกไปภายนอกจนดูเหมือนหาง ดาวหางประกอบด้วยสามส่วนใหญ่ ๆ คือ นิวเคลียส โคม่า และหาง

ดาวเคราะห์ - planet
วัตถุขนาดใหญ่ที่โคจรรอบดาวฤกษ์หรือดวงอาทิตย์ ดาวเคราะห์มีสองประเภทใหญ่ ๆ คือดาวเคราะห์หิน เช่น ดาวพุธ ดาวศุกร์ โลก ดาวอังคาร กับ ดาวเคราะห์แก๊ส เช่นดาวพฤหัส ดาวเสาร์ และดาวเนปจูน อีกดวงหนึ่งคือดาวพลูโต เป็นดาวเคราะห์ที่มีลักษณะแตกต่างออกไป คาดว่าประกอบด้วยน้ำแข็ง

ดาวแปรแสง - variable star
ดาวฤกษ์ที่มีความสว่างไม่คงที่

ดาวโอบี - OB stars
ดาวฤกษ์ที่มี เป็นแบบ O หรือ B ดาวจำพวกนี้ทั้งหมดเป็น สเปกตรัมดาวอัลตราไวโอเลต

ถุงถ่าน - Coalsack
เนบิวลาพาร์เซกทางช้างเผือกมืดแห่งหนึ่งอยู่ห่างออกไป 170 ทางกลุ่มดาวกางเขนใต้ มีเส้นผ่านศูนย์กลางเชิงมุมประมาณ 6 องศา อยู่เป็นฉากหน้าของ สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า

ทางช้างเผือก - Milky Way
กาแล็กซีกระจุกดาวหนึ่งในเอกภพ เป็นกาแล็กซีที่ดวงอาทิตย์อาศัยอยู่ ทางช้างเผือกจึงถือว่าเป็นกาแล็กซีของเรา เมื่อมองจากโลก ทางช้างเผือกจะเป็นแถบสว่างคล้ายเมฆจาง ๆ ที่พาดไปบนท้องฟ้า เป็นแสงที่เกิดจากดาวฤกษ์นับแสนล้านดวง

นิวตริโน - neutrino
(สัญลักษณ์ n) อนุภาคมูลฐานประเภทหนึ่ง ไม่มีประจุและมีสปิน 1/2 นิวตริโนมี 3 ชนิดคือ n_e, n_m และ n_t ซึ่งอยู่ร่วมกับเลปตอนอีก 3 ชนิดคือ อิเล็กตรอนเลปตอน มิวออนเลปตอน และเทาเลปตอน ตามลำดับ คาดว่านิวตริโนอาจไม่มีมวลหรือมีมวลน้อยมาก ทำปฏิกิริยากับสารอื่นน้อยมาก ปฏิอนุภาคของนิวตริโนคือ แอนตินิวตริโน

พาร์เซก - parsec
หน่วยดาราศาสตร์ปีแสง หน่วยวัดระยะทางทางดาราศาสตร์ เท่ากับความสูงของสามเหลี่ยมหน้าจั่วที่มีเส้นฐานยาว 2 และมีมุมยอด 2 พิลิปดา มีค่าเท่ากับประมาณ 3.26 มักใช้วัดระยะทางภายในดาราจักร

พิกเซล - pixel
จุดแต่ละจุดในภาพที่เกิดจากซีซีดี ย่อมาจาก picture element

มิแรนดา - Miranda
ชื่อดวงจันทร์บริวารของดาวยูเรนัส ค้นพบโดย เจอราร์ด ไคเปอร์ ในปี พ.ศ.2491 มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 470 กิโลเมตร มิแรนดามีลักษณะพื้นผิวที่แปลกประหลาด นอกจากจะมี ตามปกติแล้วยังมีร่องและสันเป็นทางอยู่มากมาย ทฤษฎีหนึ่งเชื่อว่า เป็นเพราะดวงจันทร์ดวงนี้ครั้งหนึ่งเคยถูกชนจนแตกมาก่อน แต่มีการรวมตัวกันได้ใหม่อีกครั้งหนึ่ง

วัลแคน - Vulcan
ชื่อดาวเคราะห์ในจินตนาการ เชื่อว่าเป็นบริวารดวงหนึ่งของดาวอาทิตย์ มีวงโคจรอยู่ภายในวงโคจรของดาวพุธ ทฤษฎีดาววัลแคนนี้เคยเชื่อกันมากในช่วงศตวรรษที่ 19 แต่ในปัจจุบันเชื่อว่าไม่มีแล้ว

วิษุวัต - equinox
วันที่ดวงอาทิตย์เคลื่อนที่ผ่านเส้นศูนย์สูตรฟ้า ทำให้มีช่วงเวลากลางวันกับกลางคืนยาวเท่ากัน และดวงดวงอาทิตย์จะขึ้นใกล้จุดขอบฟ้าทิศตะวันออกมากที่สุด และตกใกล้จุดขอบฟ้าทิศตะวันตกมากที่สุด

สตราโตสเฟียร์ - stratosphere
บรรยากาศของโลกเหนือชั้นโทรโปสเฟียร์ อยู่ที่ระดับความสูงระหว่าง 15 ถึง 50 กิโลเมตร อุณหภูมิในบรรยากาศชั้นนี้ตั้งแต่ระดับล่างสุดถึงระดับบนสุดคือ 240 ถึง 270 เคลวิน

สะเก็ดดาว - Meteoroid
วัตถุของแข็งขนาดเล็กที่ลอยอยู่ในอวกาศ มีขนาดเล็กกว่าขนาดทั่วไปของ ดาวเคราะห์น้อย

หลุมดำ - blackhole
หลุมดำคือบริเวณในอวกาศที่มีแรงโน้มถ่วงสูงมาก จนสามารถดูดได้ทุกสิ่งทุกอย่างเข้าไปได้ไม่เว้นแม้แต่แสง และไม่มีอะไรสามารถหลุดรอดออกจากหลุมดำได้เลย หลุมดำเกิดขึ้นจากมวลสารที่ยุบตัวลงอยู่ในปริมาตรเล็ก ๆ

อะคีลีส - Achilles
ดาวเคราะห์น้อยโทรจัน588 เส้นผ่านศูนย์กลาง 116 กิโลเมตร ค้นพบโดย เอ็ม วูลฟ์ ในปีพ.ศ.2449 เป็น
ดวงแรกที่รู้จัก

อัลกอร์ - Algor
อัลกอร์ ดาว 80 (80 Ursae Majoris) ดาวฤกษ์อันดับความสว่าง 4 อยู่ใกล้ ๆ กับดาวหมีใหญ่ไมซาร์ มีระยะห่างเชิงมุมเพียง 11.5 ลิปดา

เกาสส์ - gauss
หน่วยของความหนาแน่นเส้นแรงแม่เหล็กเทสลาใช้สัญลักษณ์ G 1 เกาสส์เท่ากับ 0.0001



ข้อมูลจาก
http://thaiastro.nectec.or.th/ency/index.html